𝐖𝐨𝐖 𝐄𝐩𝐮𝐛 𝐊𝐟𝐱

  လီဇာ - မောင်စည်သူ  (LIZA OF LAMBETH - W. SOMERSET MAUGHAM)   ဆမ္မားဆက်မွန် ရဲ့ လီဇာကို စာပေဝေဖန်သူတွေက Naturalism စာပေလို့ ဆိုတယ်ဗျ။ ဒါနဲ့လိုက်ရှာကြည့်တော့ A literary movement that applies scientific determinism to fiction, showing characters shaped by heredity, environment, and social conditions. မျိုးရိုး၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူမှုအခြေအနေတွေက ဇာတ်ကောင်တွေရဲ့ ဘဝကို ကြိုတင်သတ်မှတ် ပေးတယ် ဆိုတာကို သိပ္ပံနည်းကျပြသတဲ့ စာပေပုံစံတစ်မျိုးလို့ ဆိုရင် နီးစပ်မလား။ အခုဒီစာအုပ်ထဲက မိန်းမလှလေး လီဇာ က Victorian ခေတ်က လန်ဒန်မြို့ရဲ့ အဆင်းရဲဆုံးရပ်ကွက် Lambeth မှာ မွေးဖွားလာခဲ့တဲ့ အလုပ်သမားအမျိုးသမီးပါ။ စက်ရုံမှာ အလုပ်လုပ်တယ်။အိမ်မှာ အရက်စွဲနေတဲ့ အမေနဲ့ နေရတယ်။ ပညာရေးမရှိ။ အနာဂတ်မျှော်လင့်ချက်မရှိ။ ရုပ်ရည်ကတော့ အတော်လှတယ်။ လည်ပြန်ငေးရလောက်အောင် လူကြိုက်များ၊ ထင်ရှားတယ်ပေါ့။ စာအုပ်ရဲ့ပထမပိုင်းမှာ လီဇာတစ်ယောက် ပုရိသတွေရဲ့ အသည်းနှလုံးကို ဖမ်းစားနေတာ မြင်ရတော့ လူအုပ်ထဲက တစ်ယောက်နေရာက အမြင်မျိုးနဲ့ သူမရဲ့ ဆွဲဆောင်မှုမှာ အညှို့ခံလိုက်ရတယ်။ သို့သော်လည်း ဖတ်ရင်းဖတ်ရင်း မယားရှိပြီးသား ကလေးအဖေဂျင်...

 

  မျှော်တလင့်လင့်(Great Expectations)-မောင်ထွန်းသူ   19ရာစုအစောပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံက မြို့မကျရွာမကျလေးထဲ စိတ်ကူးနဲ့ အလည် သွားကြည့်ချင်သူအတွက် ဝတ္ထုကောင်းပဲ။ မျှော်လင့်ချက်ကြီးမားတဲ့ လူငယ်လေးရဲ့ ဘဝအကြောင်းနှင့် သူကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ၊ လူတွေနဲ့ victorian ခေတ်ရဲ့ လူမှုရေးကိုသရုပ်ဖော်တဲ့ novel။ Literary genre အရပြောရရင် main character ရဲ့ ငယ်စဉ်ကနေ အရွယ်ရောက်တဲ့အထိ သူ့ရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုအပေါ် အာရုံစိုက်focusထားတဲ့ “Bildungsroman“ အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်တဲ့။ အစပိုင်းမှာ စိမ့်မြေတောကြီးထဲ ထောင်ပြေးနဲ့တွေ့တာကနေစပြီး အပိုင်းသုံးပိုင်းနဲ့ ဆွဲခေါ်သွားပါတယ်။ ဒုတိယအပိုင်းမှာတော့ သူရဲ့ မြို့ပေါ်က ငယ်စဉ်က မစ္စဟဗီရှမ်(အလွန်လျို့ဝှက်ဆန်းကြယ်တဲ့ အမျိုးသမီးကြီး) အိမ်မှာဆုံခဲ့တဲ့ မိတ်ဆွေ ဟားဗတ်နဲ့ အမှတ်မထင်ဆုံ ပြန်ဆုံတွေ့ပုံနဲ့စထားပြီး တတိယအပိုင်းကိုတော့ ထောင်ပြေးကြီးနဲ့ပြန်ဆုံပြီး ထိုလူရဲ့ ဘဝဇာတ်ကြောင်း ပြန်ပြောင်းပြောပုံနဲ့ ပြန်စထားပါတယ်။ စာမျက်နှာ(၇၀၀)ကျော် ရှစ်ရာနီးပါးကို မအီသွားအောင် ဇာတ်လမ်း လှည့်ကွက်တွေ အချိတ်အဆက် တွေနဲ့ ဆွ...

  ဘဝထဲက မိန်းမများ - ကြည်အေးချမ်း (Roar-Cecelia Ahern) “ကိုယ်တို့ရဲ့ ဘဝတွေထဲမှာ မိန်းမတွေ အမျိုးမျိုး ရှိတတ် ကြပါတယ်။ အဘွားတွေ၊ မိခင်တွေ၊ အစ်မတွေ၊ အဒေါ်တွေ၊ အိမ်နီးနားချင်း အန်တီကြီးတွေ၊ နောက် အရွယ်ရောက်လာတော့ ကျောင်းမှာ၊ အလုပ်မှာ သိလာ ခင်လာပြီး ထဲထဲဝင်ဝင် ပေါင်း သင်းဖြစ်တဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ .. စသည် စသည်ဖြင့်ပေါ့လေ။ သေချာတာကတော့ မိန်းမတွေဟာ ဘဝထဲမှာ ကျရာ ဇာတ်ရုပ်ကို ပီပြင်အောင် သရုပ်ဆောင်နေ ကြရင်းက သူတို့ အနီးနားဝန်းကျင်က လူတွေကို ပေးဆပ်ရင်း၊ အနစ်နာခံရင်း၊ အနိုင်ယူရင်း၊ ရှုံးနိမ့်ရင်း၊ ယှဉ်ပြိုင်ရင်း၊ တိုက်ပွဲဝင်ရင်း ဘဝကို သူ့နည်းသူ့ဟန်နဲ့ ရုန်းကန်နေကြသူတွေချည်းပါပဲ။ ကိုယ်တို့နိုင်ငံမှာလည်း ဘဝကို ကြံ့ကြံ့ခံရင်း အားမာန် မလျှော့ တိုက်ပွဲဝင်သွားကြတဲ့၊ လက်ရှိမှာလည်း ဝင်နေကြတဲ့၊ နောင်မှာလည်း ဆက်လက် တိုက်ပွဲဝင်ကြဦးမယ့် မိန်းမတွေ အများကြီး ရှိခဲ့၊ ရှိနေ၊ ရှိလာဦးမှာပါပဲ။” ဘဝထဲကမိန်းမများ၊ဘာသာပြန်သူရဲ့အမှာစာမှ   အခုခြောက်ပုဒ်ဖတ်ပြီး ဆွဲဆောင်ခံလိုက်ရတာနဲ့ မူရင်းရှာကြည့်လိုက်တော့ မူရင်းမှာက 30 women, 30 stories ပါပါတယ်။ဒီထဲက ဘာသာပြန်သူက မြန်မာ့ရေမြေကိုက်တဲ့ ခြောက်ပုဒ်ကိုသာ ရွေးပြန်ခဲ့တယ်လို့...

  အပြစ်မဲ့ အပြစ်သား - သက်ပိုင် The Boy In The Striped Pajamas (အပြစ်မဲ့အပြစ်သား)   ဘာသာပြန် ထားတာကတော့ စာရေးဆရာ  သက်ပိုင် ပေါ့၊ စာရေးဆရာက သူ့အကြောင်းကို သိပ်အကျယ်တဝင့် ရေးထားတာမျိုးတော့ မရှိဘူး။ ဒီစာအုပ်က စာအုပ်အနေနဲ့ နာမည်ကြီးသလို ရုပ်ရှင်ထွက်တော့လည်း တော်တော် နာမည်ကြီးခဲ့တယ်။ ဘာသာပြန်ဆိုပေမဲ့ ထိထိမိမိနဲ့ စာအုပ်ကို လက်က မချချင်ရလောက်အောင် အရေးအသား စွမ်းရည်ကတော့ လေးစားလောက်ပါတယ်။ ဒီထဲမှာ ဇာတ်အိမ်တည်ထားတာက လူငယ်လေး နှစ်ယောက်ကိုပေါ့။ ဂျာမန်စစ်ဗိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ အငယ်ဆုံးသားလေး ဘရူနို နဲ့ ဂျူးကလေးအကျဥ်းသား ရှမူးလ်နဲ့ပေါ့။ ရှမူးလ်အပိုင်းကတော့ စာအုပ်ရဲ့ တစ်ဝက်လောက်မှ စပါတာပါ။ ဖျူရီလို့ခေါ်တဲ့ ဟစ်တလာ ဘရူနိုတို့အိမ် ညစာလာစားတဲ့ ရက်ကနေစပြီး ပျော်ရွှင်စရာဘရူနိုဘဝဟာ တစ်ဆစ်ချိုး ပြောင်းသွားပါတော့တယ်။ ဘရူနိုရဲ့ ဘာလင်အိမ်ကနေ အိပ်မက်ဆိုးဖြစ်တဲ့ ဂျူးအကျဥ်းထောင်နားက အိမ်ကိုပြောင်းရပြီး နောက်မှာ တွေ့ဖို့ အကြောင်းဖန် လာတာပေါ့။ ကလေးသဘာဝ သူငယ်ချင်းသံယောဇဥ်တွေ ပတ်ဝန်းကျင်ရှုခင်းအပေါ် သာယာမှုတွေကို အပြောင်းအလဲအဖြစ် မြင်ရတဲ့အခါ ရက်သတ္တပတ်လောက် စိတ်ညစ်တဲ့ဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံခဲ့ရပါတယ်။ ဇာတ်လမ်းပြန်ဆက်ရ...

  ပင်လယ်ဝံပုလွေ - ညွန့်ကြူး   ဒီနေ့တော့ ရင်ထဲထိတဲ့ ဝတ္ထုကောင်းလေး ညွှန်းချင်ပါတယ်။ Jack London ရဲ့ Sea Wolf ကို စာရေးဆရာ ညွ့န်ကြူး ဘာသာပြန်ထားတဲ့  ပင်လယ်ဝံပုလွေ  ဆိုတဲ့ စာအုပ်ပါ။ Jack London ဆိုရင် သူ့စာအုပ်တွေကို ဆရာပေါင်းများစွာက ဘာသာပြန်ထားခဲ့ပြီး ဖြစ်လို့ မြန်မာပြည်က စာဖတ်သူတွေအတွက် စိမ်းမယ်မထင်ပါဘူး။ ဒီစာအုပ်ဟာ စွန့်စားခန်းဝတ္ထုထက် ပိုပါတယ်။ မုန်တိုင်းဒဏ်ကို အလူးအလဲခံရတဲ့ သင်္ဘော၊ ဖျံဖမ်းတဲ့ သင်္ဘောသားတွေ အကြောင်းထက် ပိုပါတယ်။ တွေးရင်တွေးသလောက် ဆက်ချဲ့လို့ရတဲ့ စာအုပ်ပါ၊ လက်တွေ့နဲ့စိတ်ကူးယဉ် တစ်နည်းအားဖြင့် materialism နဲ့ idealism အားပြိုင်ကြတဲ့ ဝတ္ထုလို့လည်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဇာတ်လမ်းလေးကတော့ ဗင်ဝေဒင်ဆိုတဲ့ စာပေဝေဖန်ရေးသမား တစ်ယောက် သူ့သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်ဆီ အလည်သွားရာက စတာပါပဲ။ စာသမား ဗင်ဝေဒင်ခမျာ ကံဆိုးချင်တော့ သင်္ဘော မတော်တဆမှု ကြုံခဲ့ရပြီး ရေစီးကြောင်းတစ်လျှောက် မျောပါသွားရင်းက တစ္ဆေသင်္ဘောကြီးနှင့် ရေစက်ဆုံဖို့ အကြောင်း ဖြစ်လာပါတယ်။ ရွှေဇွန်းကိုက်မွေးလာတဲ့ ဗင်ဝေဒင်ဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက စာပေနှင့် အထိတွေ့များပြီး လူကုံထံအသိုင်းအဝိုင်း နေရသူမလို့ အလုပ်ကြမ်း လုပ်နိုင်ကိ...

  ပုံပြင်ထဲမှာ လမ်းလျှောက်ခြင်း - သစ္စာနီ   “လူတွေ ရယ်နေတာဟာ လူတွေ ငိုနေရတာထက် ပိုမကောင်းပေဘူးလား။ ကျွန်တော် ကူညီပါရစေ။ သို့သော် ကလိထိုးသလို စာမျိုးတော့ ကျွန်တော် မရေးတတ်တာ အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံရပါမည်။ ကျွန်တော့်စာများသည် ဝါးလုံးကွဲ ရယ်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်မည် မထင်ပါ။ တစေ့စေ့ ပြုံးကြရန်သာ ကျွန်တော်ရည်ရွယ်ပါသည်။” ပုံပြင်ထဲမှာ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊သစ္စာနီ   အီစွတ်ပုံပြင်၊ ဂရင်းညီနောင်ပုံပြင်၊ ငါးရာ့ငါးဆယ်နိပါတ်တော်လာ ဇာတ်ဝတ္ထုတွေ ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ရေမြေသဘာဝနဲ့ မကင်းကွာတဲ့ အရာတွေပါ။ အိပ်ရာဝင်ပုံပြင်တွေ အဖြစ်သော် လည်းကောင်း၊ ဘိုးဘွားမိဘတွေ ပြောစကားအရ သော် လည်းကောင်း ငယ်ဘဝ မှတ်ဉာဏ်တွေထဲ စွဲကျန်ခဲ့ကြမှာပါ။ အဆိုပါ ပုံပြင်တွေထဲမှာ ဘဝင်မကျတဲ့ အချက်တွေ ရှိမှာပေါ့။ ဥပမာတစ်ခုဆိုရရင် The Horse and the loaded Ass (မြင်းနဲ့ ဝန်တင်မြည်း) အီစွတ်ပုံပြင်တစ်ပုဒ်မှာ ခရီးတစ်ခု သွားနေကြရင်း ဝန်တင်မြည်းက မြင်းကို ဝိုင်းကူသယ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြင်းကတော့ ပစ်ပစ်ခါခါ ငြင်းဆန်လိုက်တယ်။ တစ်နေရာ ရောက်တော့ ဝန်လေးလွန်း တာကြောင့် မြည်းသေသွားတော့ ဝန်သယ်ရတဲ့တာဝန်ဟာ မြင်းပေါ်ကျလာတော့တယ်။ ဒါတင်မကသ...

  မာန် - မောင်ထွန်းသူ - Book Review   အမြောက်ကြီးတလက်က ဝတ္ထုတစ်အုပ်လုံးကို မွှေနှောက်သွားမယ်  ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်မလား။ အခုဝတ္ထုရဲ့ ထူးခြားချက်ကတော့ အဓိကဇာတ်ကောင်က ဆယ့်ရှစ်ပေါင်ဒါအမြောက်ကြီး ဖြစ်နေတာပါပဲ။ အမြောက်ကြီးကို လူတွေ၊ လက်တွေအဆင့်ဆင့် လွှဲပြောင်းယူခဲ့ကြတယ်။ ဒီအမြောက်ကြီးပဲ၊ သို့သော် ပိုင်ရှင်တွေမှာတော့ စရိုက်မျိုးစုံ ဖြစ်ပေါ်နေတယ်။ တချို့တွေက လက်နက်ရှိပြီး စေတလုံးပိုင်ရှင် ဖြစ်လာတာရဲ့ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အာဏာကို မထိန်းသိမ်းနိုင်ကြဘူး။ တန်ခိုးအာဏာပေါ်မှာ ယစ်မူးသွားကြတယ်။ တချို့ဘဝတွေချုံပေါ်ကနေ စင်ပေါ်ရောက်သွားတယ်။ တချို့ကျ ရွှေထီးဆောင်းရာကနေ ဘဝပြောင်းသွားကြရတယ်။ စပိန်တွေရဲ့ သူ့ကျွန်မခံစစ်ပွဲမှာ အမြောက်ကြီးတစ်လက်က အလွန်တာသွားခဲ့တယ်။ စပိန်ပြောက်ကျားတပ်သားတွေဟာ ပြင်သစ်တွေရဲ့ ဖိနှိပ်မှုကို ပြန်ကလဲ့စားချေနိုင်မယ့်အခွင့်အရေးကို စောင့်မျှော်နေကြတာပါ။ သူတို့ကို နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ဗိုလ်ကျစိုးမိုးထားတဲ့ ပြင်သစ်တွေကို တော်လှန်ဖို့ဆိုတာ စပိန်တွေရဲ့ သမိုင်းပေးတာဝန်တစ်ခုပဲ။  သူတို့တွေ လိုအပ်နေတာက တော်လှန်ရေးကို ခေါင်းဆောင်မှု ပေးနိုင်မယ့် သူမျိုး။ ဒီလိုခေါင်းဆောင်နိုင်ဖို့က...

  “ခင်ဗျားက ကျုပ်ကို ဖန်တီးတဲ့လူ၊ ရွံစရာ စက်ဆုပ်စရာဖြစ်အောင် ခင်ဗျား ဖန်တီးခဲ့တာပါ။ ဒီတော့ ကျုပ်နဲ့ ဘာမှ မပတ်သက်တဲ့ ခင်ဗျား အပေါင်းအသင်း တွေဆီက ကျုပ် ဘာမျှော်လင့်နိုင်မှာလဲ။”   ဖရန်ကင်စတိန်၊ကျော်လှိုင်ဦး

အိမ်ကျွန်  - ချမ်းငြိမ်း(ဟံသာဝတီ) “မင်း ဒီနေ့ကစ ငါ့အိမ်မှာ ကျွန်လုပ်။ မင်းလုပ်နေတဲ့အလုပ်တွေ အကုန်ရပ်ထား။ ပြန်ခံမပြောနဲ့။ ငါပြောတဲ့အတိုင်း တသွေမတိမ်း နားထောင်လိုက်နာ၊ ကြားလား” ကဲ အဲ့လိုစကားမျိုး အခုနေ စာဖတ်သူကို လာပြောပြီဆိုပါတော့ ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲ ခင်ဗျာ။ သေချာပေါက် စိတ်တိုဒေါသ ထွက်မိမှာပါ။ မဟုတ်ရင်လည်း ပေါကြောင်ကြောင်နဲ့ကွာ။ ဘာတွေ လာပြောနေတာလဲပေါ့။ ဒါပေမဲ့… မန်ဒီဆိုတဲ့ ဆူဒန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းက တောသူမလေး အတွက်တော့ ဒီစကားဟာ သူ့ငယ်ရွယ်မှု၊ ပျော်ရွှင်မှု၊ ရဲရင့်တက်ကြွမှုတွေ အကုန်လုံးကို သိမ်းကျုံးဆွဲနုတ်သွားပစ်ခဲ့တယ်။ နူဘာဆိုတဲ့ မျိုးနွယ်လူမျိုးစု တစ်ခုက မန်ဒီဆိုတဲ့ ကောင်မလေးဟာ သူ့မွေးရပ်မြေ ဆူဒန်နိုင်ငံကို ကမ္ဘာ့အလယ် တင့်တယ်စေဖို့ အိပ်မက်မက်ခဲ့ဖူးတယ်။ သူ့လူမျိုးနွယ်ဝင်တွေအတွက် အားထားရာ ဆရာဝန်မကြီးလည်း ဖြစ်ချင်စိတ်ထက်သန်ခဲ့တယ်။ သူမစေတနာကောင်းခဲ့ပေမယ့် ဆူဒန်နိုင်ငံကြီးကတော့ သူမကို ကြီးမားသော ပေးဆပ်မှုတွေသာ ရက်ရက်စက်စက် တောင်းဆိုခဲ့တယ်။ မန်ဒီတို့ အမျိုးအနွယ် နူဘာလူမျိုးစုတွေဟာ ကိုယ့်ပိုင်နက်၊ ကိုယ့်နယ်မြေ၊ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့တွေနဲ့ တခမ်းတနားတည်ရှိခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာဦးမျိုးနွယ်စုတွေထဲ...