ကျန်း ယိမိုး (Zhang Yimou, 张艺谋)
ကျန်း ယိမိုး (Zhang Yimou, 张艺谋)
_(cropped).jpg)
အစောပိုင်းဘဝ
Shaanxi ပြည်နယ်မြို့တော် Xi'an တွင် မွေးဖွားသည်။ ဖခင် Zhang Bingjun သည် Chiang Kai-shek ၏ National Revolutionary Army တွင် ဗိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ဖူးသောကြောင့် ယဉ်ကျေးရေးတော်လှန်ရေး ကာလအတွင်း အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ရသည်။ ကျောင်းထွက်ကာ Qian County ရှိ လယ်ယာမြေများတွင် ၃ နှစ်၊ ထိုနောက် Xianyang မြို့ရှိ ဝတ်ချည်စက်ရုံတွင် ၇ နှစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့ရသည်။ ထိုကာလတွင် ပန်းချီဆွဲခြင်းနှင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်းများကို လေ့လာခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင်သွေးရောင်းကာ ပထမဆုံး ကင်မရာကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် Beijing Film Academy သို့ ဝင်ခွင့်လျှောက်ထားရာ သက်မြတ်ကန့်သတ်ချက် ၂၂ နှစ်ကို ကျော်လွန်နှင့်သောကြောင့် ငြင်းဆန်ခံရသည်။ ကိုယ်ပိုင်ဓာတ်ပုံ portfolio ကို ထိုစဉ်က ယဉ်ကျေးရေးဝန်ကြီး Huang Zhen ထံ တင်ပြ၍ ဝင်ခွင့်ရကာ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် Chen Kaige၊ Tian Zhuangzhuang တို့နှင့်အတူ ဘွဲ့ရသည်။
ရုပ်ရှင်လက်ရာများ
Red Sorghum (1988) ဖြင့် ဒါရိုက်တာဘဝ စတင်ခဲ့ပြီး Gong Li ၏ ပထမဆုံး အဓိကဇာတ်ကောင်ပါသော ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ Berlin Film Festival ၌ Golden Bear ဆုကို ရရှိကာ ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် ချက်ချင်းဆိုသလို နာမည်ကျော်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် Ju Dou (1990) သည် တရုတ်ရုပ်ရှင်တစ်ကားတည်း Academy Award Best Foreign Language Film အမျိုးအစားတွင် ပထမဦးဆုံး နောမိနေးရှင်းရရှိသောဇာတ်ကား ဖြစ်ခဲ့သည်။
Raise the Red Lantern (1991) သည် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်များ ၌ ချမ်းသာသောအိမ်တွင်းဘဝကို ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် အရောင်အဆင်းများဖြင့် ဖော်ညွှန်းထားသောဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး Venice Film Festival ၌ Silver Lion ဆုနှင့် Academy Award နောမိနေးရှင်း ထပ်မံရရှိသည်။ The Story of Qiu Ju (1992) ဖြင့် Venice Film Festival ၌ Golden Lion ဆုကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပြီး To Live (1994) သည် Cannes Film Festival ၌ Grand Jury Prize ရသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံတွင် တရားဝင်ပိတ်ပင်ခံရသည်။
Hero (2002) ဖြင့် တရုတ်ရုပ်ရှင်လောကကို big-budget blockbuster ခေတ်သို့ ဦးဆောင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး Jet Li၊ Maggie Cheung၊ Tony Leung Chiu-wai၊ Zhang Ziyi နှင့် Donnie Yen တို့ ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်တွင် ဖြန့်ချိရာ ဘောက်စ်အော်ဖစ် အမှတ် ၁ ဖြင့် ဖွင့်ခဲ့သောအနည်းငယ်သော နိုင်ငံခြားဘာသာ ဇာတ်ကားတစ်ကားဖြစ်သည်။ House of Flying Daggers (2004) နှင့် Curse of the Golden Flower (2006) တို့ ဆက်လက်ကျော်ကြားခဲ့ပြီး Shadow (2018) သည် Golden Horse Awards ၌ Best Director အပါအဝင် ဆုလေးဆု ရရှိသည်။ Full River Red (2023) သည် တရုတ်နိုင်ငံ box office သမိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံး ၇ ကားစာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
အိုလံပစ် အခမ်းအနားများ
၂၀၀၄ Athens Summer Olympics ပိတ်ပွဲ "Beijing 8 Minutes" ကို ဒါရိုက်တာလုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ Beijing Summer Olympics ဖွင့်ပွဲ/ပိတ်ပွဲ နှစ်ခုလုံးကို ဒါရိုက်တာလုပ်ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ချီးမွမ်းမှုရရှိသည်။ ၂၀၀၈ ဖွင့်ပွဲကြောင့် Peabody Award ကို ရရှိပြီး Time Magazine Person of the Year ၂၀၀၈ ၌ ဒုတိယရထားသည်။ ၂၀၁၈ Pyeongchang Winter Olympics ပိတ်ပွဲ "Beijing 8 Minutes" နှင့် ၂၀၂၂ Beijing Winter Olympics ဖွင့်ပွဲ/ပိတ်ပွဲ များကိုလည်း ဒါရိုက်တာလုပ်ခဲ့သည်။
ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ
ပထမဦးဆုံးဇနီး Xiao Hua နှင့် ၁၉၇၈ တွင် လက်ထပ်ကာ ၁၉၈၈ တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ Red Sorghum ရိုက်ကူးစဉ် Gong Li နှင့် ရင်းနှီးပြီး နှစ်ဦးစလုံး ပညာရေးရော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာပါ ပေါင်းဖော်ကစားခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၅ တွင် ခွဲခွာကြသည်။ ၂၀၁၁ တွင် Chen Ting နှင့် ဒုတိယအကြိမ် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ကလေး ၃ ဦးရှိသည်။ တစ်ကလေးမူဝါဒ ချိုးဖောက်မှုကြောင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ယွမ် ၇.၄ သန်းကျော် ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရသည်။
ဇန်ရှ် ယီမောသည် Berlin၊ Venice နှင့် Cannes ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ရုပ်ရှင်ပွဲတော်များတွင် အမြင့်ဆုံးဆုများ ရရှိနိုင်ခဲ့သော ဒါရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ လက်ရာများသည် တရုတ်ရုပ်ရှင်ကို ကမ္ဘာ့အဆင့်သို့ တက်လှမ်းစေခဲ့သည်သာမက ကြည့်ရှုသူများ၏ နှလုံးသားထဲတွင်ပါ အမြဲတမ်း နေရာယူထားနိုင်ခဲ့သည်။
